Istorijski značaj Zakona o rehabilitaciji
Autor: Milan Parivodić,
bivši ministar u vladi Srbije
Na sednici Vlade Republike Srbije od 24. novembra 2005.g. usvojen je Nacrt Zakona o rehabilitaciji i upućen Narodnoj skupštini na usvajanje.
Nacrtom Zakona o rehabilitaciji uređuje se sudski postupak rehabilitacije, tj. vraćanja građanskog ugleda svim licima koja su, sa ili bez sudske ili administrativne odluke, bila žrtve političkog progona u periodu od 6. aprila 1941. godine do dana stupanja na snagu Zakona o rehabilitaciji.
(Nastavak…)
Društveni i moralni značaj rehabilitacije žrtava političke represije
Autor: Dr Aleksandar Jugović,
docent na Fakultetu za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju
Univerziteta u Beogradu
DRUŠTVENI I MORALNI ZNAČAJ REHABILITACIJE ŽRTAVA POLITIČKE REPRESIJE
Sve posledice političke represije najbolje pokazuju koliko društvo čija je vlast ustanovljena na političkom zločinu nije društvo celovitog prosperiteta i humanosti ma koliko njegova ekonomija ili kultura bili razvijeni. I ono ostaje takvo ako se ne napravi jasna istorijska, moralna i pravna distanca u odnosu na “vreme nevreme” ili na “vreme neprava”. Višestruki je individualni, društveni i moralni značaj rehabilitacije žrtva političke represije, pogotovu u kontekstu srpskog društva.
(Nastavak…)
Procesi rehabilitacije u Okružnom sudu u Šapcu
Autor: Miroljub Mijušković,
novinar dnevnog lista Politika,Beograd
PROCESI REHABILITACIJE U OKRUŽNOM SUDU U ŠAPCU
Samo jedan dan posle stupanja na snagu Zakona o rehabilitaciji (25. aprila 2006. godine) mesno nadležnom Okružnom sudu u Šapcu stigao je zahtev za rehabilitaciju zemljoradnika Miloja Petrovića iz sela Gornji Dobrić u opštini Loznica, a ubrzo potom i apotekara Pavla Kurtovića iz Šapca. Kao “narodni neprijatelj”, Petrović je u KPD Gradiška tamnovao četiri godine, dok su Kurtovića nove vlasti odvele iz kuće odmah po ulasku partizana u grad i streljale na starom savskom mostu.
(Nastavak…)
Ako zaboravimo prošlost, nećemo imati pravo na budućnost
Autor: Živko Topalović,
glavni i odgovorni urednik časopisa “Most”, Šabac
AKO ZABORAVIMO PROŠLOST, NEĆEMO IMATI PRAVO NA BUDUĆNOST
Dame i gospodo,
U ime udruženja građana “Most”, u ime potomaka žrtava, u ime istine i pravde i u svoje lično ime zahvaljujem organizatorima ovog okruglog stola: Kongresu srpskog ujedinjenja u Austriji, Zadužbini Studenica u San Francisku i Ministarstvu za dijasporu, što sam pozvan da učestvujem na njemu i iznesem saznanja o najstrašnijem zločinu u istoriji moga grada, Šapca, grada koji je do tada u svemu bio na ponos svojih žitelja.
(Nastavak…)
O rehabilitaciji iskreno
Autor: Dušan Marković
advokat, Beograd
O REHABILITACIJI ISKRENO
Tehnički izgled Zakona o rehabilitaciji
Zakon o rehabilitaciji objavljen u Službenom glasniku Republike Srbije broj 33/06 dana 17.04.2006. godine jedan je od najkraćih zakona donetih u novijoj istoriji srpskog zakonodavstva. Sa svojih devet jasnih i konkretnih članova on predstavlja dobar primer izbegavanja dosadašnje prakse obimnog i često kontradiktornog regulisanja raznih oblasti koje zakoni regulišu. Ono što je glavna karakteristika Zakona o rehabilitaciji svakako je izražen liberalistički pristup samom postupku i dokazivanju. Zakon je očigledno isključivo procesnog karaktera i njime se na jednostavan način izbegavaju zamke koje postoje u važećim procesnim zakonima, a vezane su za predmet postupka, dokazivanje aktivne legitimacije, teret dokazivanja, troškove postupka i rok za izjavljivanje žalbe protiv rešenja o odbijanju zahteva. Zakon je restriktivan u delu koji se odnosi na dug rok za postupanje organa uprave po zahtevu suda i ostvarivanja prava na naknadu štete i pravo na povraćaj konfiskovane imovine. Zbog ovako liberalnog regulisanja ove oblasti, sud ima veliku slobodu u vođenju postupka i odlučivanju po zahtevima za rehabilitaciju, s obzirom na to da ni na koji način nije ograničen velikim brojem procesnih odredbi, čija povreda može dovesti do komplikovanja postupka. Sudska vlast u primeni ovog Zakona ima mogućnost da pokaže svoju vrednost i nezavisnost od izvršne vlasti na taj način što će postupke po zahtevima za rehabilitaciju rešavati brzo i nepristrasno, imajući u vidu važnost procesa rehabilitacije u razvoju pravnog sistema Srbije i u okviru toga zaštite najosnovnijih prava građana Srbije.
(Nastavak…)
Značaj rehabilitacije
Autor: Stojan M. Mićović
student Pravnog fakulteta, Beograd
ZNAČAJ REHABILITACIJE
Rehabilitacija potiče od latinske reči rehabillitatio, što znači povratak oduzetih prava i povratak dobrog glasa, tj. časti. Danas se ona primenjuje kao pravna rehabilitacija u državama koje su preživele autoritarnu prošlost, a koje žele da uspostave demokratski poredak i demokratski sistem vrednosti. Ona afirmiše ideju ljudskih prava, dajući joj prvenstvo nad svim ideologijama i političkim stavovima i razlikama. Pravna rehabilitacija u užem smislu označava mere koje se odnose na ukidanje osude, odnosno kazne, dok mere pravne rehabilitacije u širem smislu idu za tim da otklone posledice osuđenosti. Tako rehabilitacija u širem smislu podrazumeva obeštećenje žrtava za narušeno zdravlje, pretrpljene fizičke bolove i strah, za prekinutu karijeru, vraćanje konfiskovane imovine i priznavanje vremena provedenog u zatvoru kao radni staž. Međutim, rehabilitacija nema samo pravnu dimenziju, već ona duboko seže u sve sfere našeg društva. Zato razlozi njene primene ne leže samo u poštovanju načela pravne države i vladavine prava, već je njen ratio i u potvrđivanju sociološko-kulturnog, istorijskog i moralnog sazrevanja jednog naroda. Da je rehabilitacija samo pravni pojam, ona i ne bi uspela da izvrši ulogu koja joj je namenjena, jer bi tada značila samo puko poništavanje osuđujućih presuda, bez moralne osude, koja je najefikasnija sankcija.
(Nastavak…)