Kultura polisa
Slobodan Bjelica
– Kultura polisa, br. 1, Novi Sad 2004, 438 strana –
U našem kulturnom životu već duže vreme je primetan nedostatak jednog kvalitetnog stručnog časopisa, humanističkog usmerenja, u kome bi svoja gledišta na najaktuelnije društvene probleme iznosili eminentni stručnjaci iz različitih naučnih disciplina. Konačno, zahvaljujući grupi entuzijasta na čelu sa glavnim i odgovornim urednikom Ljubišom Despotovićem, nedavno se u izdanju novosadskog ogranka Udruženja za političke nauke SCG i “Stylosa” pojavio časopis Kultura polisa, koji je na najboljem putu da popuni tu prazninu. Naročito treba pozdraviti volju uredništva da stranice časopisa otvori za mlađe saradnike, koji će se na taj način predstaviti široj naučnoj javnosti, kao i za autore naučno-popularnih priloga ili tekstova iz lepe književnosti i drugih oblasti.
Centralna tema prvog broja je, danas veoma aktuelni, Evropski identitet Srbije. Ovom prilikom o njemu su razmišljali: Milan Tripković (“Održanje bez države – slučaj Srbije”), Ljubiša Despotović i Radivoj Stepanov (“Identitet Evropske unije”), Nenad Đuretić (“Civilni identitet Srbije – daleki topos ili sudbinsko okretište društva u tranziciji”), Zoran Avramović (“Raznoliko evropsko nasleđe srpske kulture”), Valentina Sokolovska (“Kul- turni činioci etničkog identiteta”), Pavle Botić (“Raspinjanje označitelja”), Miroljub Radojković (“Mediji i kulturne različitosti u Srbiji”), Predrag J. Marković (“Koncept evropeizacije i modernizacije u novijoj srpskoj istoriji: odbaciti ili preispitati”) i Mirko Miletić (“Srbija bez ‘Četvrte vlasti’“).
Veoma interesantan temat o srpsko-slovačkim kulturnim vezama donosi priloge iz pera: Zorana Đerića (“Filozofski i politički aspekti slovenskih emigracija u XX veku”), Nebojše Kuzmanovića (“Susretanje kultura”) i Samuela Boldockog (“Istorijska svest i savest”). Povodom dva veka Srpske revolucije prigodne radove su napisali dvojica mlađih saradnika sa Odseka za istoriju novosadskog Filozofskog fakulteta, Vladan Gavrilović (“Stvaranje moderne srpske države”) i Đorđe Đurić (“Rana novovekovna srpska istoriografija i formiranje građanske svesti kod prečanskih Srba uoči prvog ustanka”). Značajnim naučnim i društvenim fenomenima pažnju su posvetili Aleksandar Jokić (“Gde je greška postmodernističkog mešanja u filozofiju nauke”) i Dragan Todorović (“Rituali u vezi sa smrću kod Roma u niškom regionu”), a povodom dvesto- godišnjice Kantove smrti o njegovom filozofskom sistemu piše Aleksandar M. Petrović (“Kant i kultura filosofiranja o prirodi”). Temama iz srednjevekovne prošlosti bavili su se mladi istoričari Milena Medić (“Srednjevekovni gradovi u Sremu”) i Đura Hardi (“Istočnoslovenski grad IX – XIII veka”), a političkom baštinom XX stoleća Nebojša Petrović (“Vojvođanski radikali i autonomija Vojvodine 1918 - 1929”). Na kraju, tu je i rubrika posvećena prikazima i recenzijama, bez koje se nijedan ozbiljan naučni časopis ne da zamisliti.
Iščekujući pojavljivanje narednog broja Kulture polisa, sa najavljenom glavnom temom Konzervativna misao u Srbiji u 19. i 20. veku, želimo izdavačima da istraju i da u današnjim teškim uslovima održe jedan našoj kulturi toliko neophodan časopis. Istovremeno se nadamo da će Kultura polisa, u skladu sa težnjama svog uredništva, uspeti u plemenitom zadatku da “otpočne sa stvaranjem i negovanjem nove civilne i demokratske političke kulture”.