Josip Broz – upotreba naučnih ustanova u Srbiji za deifikaciju jugoslovenskog diktatora
II. BROZ KAO POČASNI DOKTOR BEOGRADSKOG
UNIVERZITETA I PRVI DOKTOR VOJNIH NAUKA
Svečanosti kao predvorje besmrtnosti
Deo je odlike apsolutnog vladara da teži deifikaciji svoje ličnosti. Prvi koraci ka tome su uspostavljanje mita o svojoj velikoj ulozi. Velika uloga simbolički se priznaje kroz naročite svečanosti. Vođa kao poseban mora imati i osobit način života. U Brozovom slučaju osoben životni stil ličio je na život kakvog milijardera koji voli da uživa u svojim posedima, ali koji želi da bude i najveći priznati stručnjak u svim oblastima društva. Broz je bio ne samo neprikosnoveni vladar, već i vladar koji je neobično uživao u dvorskim počastima. Broj ljudi koji se nalazio u njegovoj ličnoj službi merio se hiljadama pri kraju njegove vlasti. Samo je broj lekara angažovanih da se brinu o njemu prelazio 45.63 Govoreći o Brozovoj sklonosti ka luksuzu Milovan Đilas je primetio: “To je bila ne samo privrženost raskoši, nego i forma ispoljavanja vlasti. Spoljni sjaj je za njega bio neodvojiv od političkog vođstva, od upravljanja državom. To je opominjalo na bivše krunisane vladare – u ponečem austrougarske, u ponečem jugoslovenske: on je skrupulozno prikupio i posvojio sve što je pripadalo bivšem dvoru, ali je mnogošta proširio, izgradio novo.”64
Što je Broz više zalazio u poodmakle godine, to se sve više uvećavao broj počasti koje su mu razne nacionalne ustanove ukazivale. Počasti su imale za cilj da u simboličkoj ravni neprekidno podsećaju stanovništvo da je reč o naročitom pojedincu. Opijen vlašću Broz je duboko ve- rovao u svoju nezamenjivost i posebnu ulogu u istoriji. Iako marksista, on nije prihvatao one marksističke postavke koje bi slabile njegov značaj. Zato je intimno odbacivao odlučujuću ulogu masa u istoriji. “Često od jedne ličnosti zavisi čitav istorijski tok”, rekao je jednom prilikom Milovanu Đilasu, misleći očevidno na sebe.65
Počasti koje su sve više slavile njegovu ulogu i delo dovele su ga u iskušenje da poveruje u neku vrstu svoje besmrtnosti. Kako ističe njegov lični lekar dr Aleksandar Matunović, koji je obavljao ovu dužnost pri kraju Brozovog života (1975-1979): “Tito do kraja života nije mogao da shvati da je on biološko biće i da mora da se pokorava svim biološkim zakonima, a kada je u pitanju bolest, još i medicinskim pravilima. Slava i vlast izmenili su njegov razum i psihu do te mere da je bezmalo sebe smatrao besmrtnim.”66 Doživljavajući sebe kao posebnu i nezamenjivu istorijsku ličnost, došao je do pseudoreligioznog stava. Iako je marksizam zasnovan na radikalnom materijalizmu koji odriče postojanje bilo kakve vrste svesti van organske materije, Broz nije mogao da intimno prihvati ovakve postavke kada je on lično u pitanju. Nezamenjiva osoba kao što sam ja ne može smrću potpuno da nestane, verovao je duboko u sebi. Kada je Đilas primetio da nakon smrti ostaju samo hemijski elementi, on ga je prekinuo: “Nemoj sad o tome! Ko to zna.” Za cezara ne važe ni biologija ni hemija.67 On je iznad poznate stvarnosti. Zato je u rimskoj monarhiji cezar i postajao po smrti bog. Kao što će se videti kasnije pojedine Brozove udvorice bile su sklonije egipatskoj nego rimskoj religiji, želeći da od njega učine boga još za života. U tome im je Broz svesrdno izlazio u susret i sam ih podsticao u tom pravcu.
Jedna podvrsta osećanja besmrtnosti je i to da se smrt posmatra kao nešto što je toliko vremenski daleko da se i ne dotiče sopstvene ličnosti. Ovakvo osećanje besmrtnosti svojstveno je mladim ljudima. Isto tako i diktatori imaju sličnu sklonost. Ali dok je kod mladih ovakvo osećanje posledica biologije, kod diktatora ono je posledica izopačene psihologije atrofiranog “ja”. Nekoliko sedmica pred 85. rođendan Broz je izjavio: “Ne može se polaziti od toga da smo mi dosta radili i neka sada samo mlađi rade. Mi moramo raditi dokle god nam to omogućuju fizičke i umne sposobnosti… Imam dosta posla, dosta obaveza u zemlji, a moram da idem i vani.”68 U vreme kada je bio u srednjim osamdesetim godinama Broz se nadao da će poživeti još preko dvadeset godina, tj. da će doživeti blizu 110 godina. Jednom prilikom vodio je razgovor o smrti sa svojim lekarom i tada je zaključio: “Mislim da još uvek ne bi trebalo da o smrti razmišljam. Ja još uvek ne osećam njeno prisustvo i još uvek mislim o budućnosti, odnosno stvaram planove za budućnost. Na kraju, vi ste mi obećali – nasmejao se Tito – da ću ući u XXI vek i da ćemo zajedno čekati 2.000-tu Novu godinu.” Na ovo mu je prof. Matunović odgovorio: “Sigurno da nema razloga – odgovorio sam, pri čemu sam zaključio da u Titovim rečima ima mnogo više pravog ubeđenja u ono što je rekao, nego šale.”69
“Misao i delo” republikanskog monarha
Kasne šezdesete i rane sedamdesete, kada je Broz dobio seriju počasnih doktorata na univerzitetima u Jugoslaviji, predstavljaju važnu prekretnicu u njegovom životu, prekretnicu koja je vodila od faktičkog ka formalnom uvođenju neobične vrste poretka – republikanske ustavne monarhije. Ustavom od aprila 1963, tzv. “poveljom samoupravljača”, ograničeno je pravo izbora istog čoveka na mesto predsednika Republike na najviše dva uzastopna mandata. U istom članu 220, dodat je još i stav dva,70 u kome se propisuje: “Za izbor na položaj Predsednika Republike nema ograničenja za Josipa Broza Tita.” Tako je Ustavom iz 1963. Broz postao ustavna kategorija i obezbedio faktička ovlašćenja monarha.
Naredan potez bilo je donošenje ustavnih amandmana. Amandmanom 37, koji je usvojen juna 1971, jedino je Broz mogao biti izabran na mesto predsednika SFRJ. U ovom amandmanu, u stavu 1, kaže se:
“Polazeći od istorijske uloge Josipa Broza Tita u narodnooslobodilačkom ratu i socijalističkoj revoluciji, stvaranju i razvitku Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, razvoju jugoslovenskog samoupravnog socijalističkog društva, ostvarivanju bratstva i jedinstva naroda i narodnosti Jugoslavije, učvršćenju nezavisnosti zemlje i njenog položaja u međunarodnim odnosima, u borbi za mir u svetu, a u skladu sa izraženom voljom radnih ljudi i građana, naroda i narodnosti Jugoslavije:
– Savezna skupština može na predlog skupština socijalističkih republika i socijalističkih autonomnih pokrajina, po postupku predviđenom u Ustavu SFRJ, izabrati Josipa Broza Tita za Predsednika Republike”.71
Amandmanom 37 učinjena je stvar bez presedana u domaćoj pravnoj istoriji jer je sada samo Broz mogao da bude izabran na mesto predsednika Republike. Time je Broz “prisiljen” da ostane na položaju predsednika SFRJ. U vezi s tim, on je, 30. jula, nakon proglašenja za predsednika Republike izjavio: “Među organima Federacije nalazi se i institucija predsjednika Republike. Pošto dugo nosim tu odgovornost, moja je želja bila da se oslobodim te dužnosti. Ali, u toku diskusije o ustavnim amandmanima, a i kasnije, kao što vam je poznato, dolazili su zahtjevi sa raznih strana da ponovo budem izabran na tu dužnost. Zato sam morao da se tome povinujem, jer ogromna većina naroda to želi.”72 Diktator je želeo da predstavi da je on lišen želje za vlašću, ali da pred neumitnim narodnim pritiskom ipak mora da je prihvati. Donošenjem amandmana na Ustav iz 1963, faktička monarhijska vlast je sada formalizovana. Na putu ka proglašenju Broza za doživotnog predsednika bilo je potrebno obasuti diktatora novim nizom priznanja koji će ga u simboličkoj ravni učiniti nezamenjivim.
Odlika je megalomanske ličnosti da u svemu mora da bude prva. Ako ne po dubini misli, Broz će svakako ostati upamćen po broju tomova knjiga koje su objavljene pod njegovim imenom, kao i po neverovatnim tiražima tih knjiga. U vreme proslave Brozovog osamdesetog rođendana, Aleksandar Bakočević, predsednik Republičkog izvršnog veća, je otvorio, u Beogradskom kulturnom centru, izložbu “Tito – misao i delo”. Borba je ponosno javila da su Brozove knjige do tada doživele 900 izdanja, i da su štampane u 4,5 miliona primeraka.73 Čitava manja šuma je posečena da bi se štampale knjige diktatora koje gotovo niko nije čitao, a koje su doživele sudbinu da se, tokom devedesetih godina, kamionima nose na otpad iz raznih lokalnih biblioteka.
Formulacija “Tito – misao i delo” izaziva posebnu pažnju. Još od Belićevog govora karakteristično je da je u svim isticanjima Brozove ličnosti moralo da se, na prvom mestu, navede njegovo veliko delo. Kasnije delu je dodata i “misao”, u skladu sa dijalektikom jedinstva reči i dela. U završnoj fazi misao je stavljena na prvo mesto, pa je stvoren izraz “misao i delo”. Ovakav spoj bio je veoma koristan. U zemlji u kojoj je, šezdesetih i sedamdesetih godina, iako bitno ograničena, ipak postojala izvesna sloboda misli i izražavanja, jedna stvar nikada nije bila dozvoljena: kritika jugoslovenske revolucije. To je značilo da je sve ono što je Broz uradio pre ili tokom revolucije bilo nedodirivo za istraživače. Brozovo delo označavano je kao temelj same države. Spajajući istrajno Brozovo delo sa takozvanom “Titovom mišlju”, jugoslovenski ideolozi su time označili i sve ono što je Broz napisao kao nedodirljivo. Kada su i misao i delo diktatora postali nedodirljivi, onda je i on sam na putu deifikacije mogao da ode korak dalje. Prilika se pružila tokom majskih svečanosti 1972.
Majske svečanosti u čast deifikovanog diktatora
U maju 1972. Broz je napunio osamdeset godina. Partijski rukovodioci Beograda i Srbije potrudili su se da ovaj praznik nezamenjivog vođe obeleže na odgovarajući način. Brozu koji je raspolagao dvorovima, jahtama, avionima i brojnom poslugom, bilo je teško naći odgovarajući poklon. Izlaz se našao u tome da mu se dodeli nekoliko počasti. Nije bilo lako dati mu počast koju već nema. Zato je doneta odluka da mu se uz drugi orden narodnog heroja dodeli i Povelja naroda i narodnosti. Savez komunista Srbije nije mogao da ostane po strani od ovih svečanosti. Čelnici CK SK Srbiji su, u saradnji sa čelnicima Univerzitetskog komiteta Saveza komunista, odlučili da se Brozu, u okviru majskih svečanosti, na nekoliko dana nakon rođendana, 30. maja, dodeli naslov počasnog doktora Beogradskog univerziteta, koji je godinu dana ranije, 11. juna 1971, usvojila Skupština univerziteta. Po uzoru na prethodnu, saveznu svečanost, odlučeno je da Broz istog dana dobije i posebnu adresu zahvalnosti građana Beograda.
Majske svečanosti Brozovog jubilarnog rođendana počele su izrazima zahvalnosti JNA. Umetnički ansambl JNA priredio je koncert Brozu u čast, 7. maja 1972, u hotelu Palisad na Zlatiboru, na verovatan dan njegovog pravog rođendana. Na početku, prvak drame beogradskog Narodnog pozorišta, Jovan Milićević izgovara stihove:
“Tito, zemlje naše čedo milo,
Da te nije ne bi ni nas bilo.”
U ovim stihovima odlazi se korak dalje. Ranije se govorilo da bez Tita i Partije ne bi bilo socijalizma. Ovde, međutim, to nije dovoljno. Bez Boga nema ni postojanja. Zato ako nema Broza, nema ni nas.
Koncert je propraćen nizom sličnih stihotvorevina da bi na kraju dopisnik Narodne armije svečano zaključio: “A u srcu, još uvek odzvanjaju reči i zvuci pesme: Druže Tito, sve naše nadanje. Tito, druže, naše radovanje.”74 Cezar nije samo postao osobit, on mora i da izaziva radovanje svojih podanika.
Svečanosti su nastavljene nedelju dana kasnije odlukom o dodeli ordena narodnog heroja Brozu. Broz je proglašen za narodnog heroja još 19. novembra 1944. godine, odlukom Predsedništva AVNOJ-a. Sada je Savezna skupština smatrala da neprikosnovenom vođi i vojskovođi mora da se zahvali povodom rođendanskog jubileja. Zato je, 15. maja, donela odluku da se Brozu, po drugi put, dodeli orden narodnog heroja. Ni to nije bilo dovoljno. Odlučeno je da mu se dodeli i Povelja naroda i narodnosti Jugoslavije.75 Orden narodnog heroja i Povelja svečano su uručeni Brozu, 24. maja, dan pred njegov zvanični rođendan.
Povelja naroda i narodnosti predstavlja pažljivo sklopljen iskaz. Reč je o stihovanom tekstu, u kome se narodi i narodnosti zahvaljuju svome vođi, i nastoje da opišu značaj njegovog dela. U Povelji se kaže:
Dragi druže Tito,
Želeći Ti sve najlepše i najbolje o Tvom osamdesetom rođendanu.
Možemo s dovoljno istorijske distance da sagledamo Tvoju
presudnu ulogu
u svemu što je revolucija dobra donela,
a ipak hteli bismo, skromnije, da ovom poveljom koju ti uručujemo
izrazimo samo osećanja koja gajimo prema Tebi, najvišem uzletu revolucionarnog duha i borbe,
najplemenitijem kovaču slobode,
koji izazivaš trajnu zadivljenost svega što ne prestaje da se pita:
šta znači biti Tito,
u čemu su ona najskrivenija svojstva fenomena
koji se zove Tito?
…Dragi druže Tito, niko nije svesniji od nas
nemogućnosti da u ovoj povelji divljenja i ljubavi,
zahvalnosti i ponosa,
nabrojimo glavne makar Tvoje pobede,
niti da ukažemo na najbitnije vrline Tvoje revolucionarne ličnosti,
doslednog i neustrašivog humaniste revolucionara i borca
- komuniste,
niti da iznesemo primere kojima si
i po hiljaditi put, urezao svoje ime u istorijska zbivanja čija je pokretljivost isto što i
Tvoje nezaustavljivo kretanje napred ka slobodi…,
a neumoran, bez počinka, nikad zadržan postignutim, siguran da iza svakog ostvarenja i najboljeg,
pod izgledom nemogućeg blistaju Tebi već sve šanse za još
ljudskije, plemenitije i slobodnije moguće koje ti svojim bićem i radom ovaploćuješ. Koje ćeš ti dalje ovaploćivati.76
Pseudoreligiozan karakter ove povelje vidan je u gotovo svakom pasusu. Nakon početne neprimerenosti u kojoj se govori o distanci, iako je predmet obrade živ, nepoznati stihoklepac (ili stihoklepci), koji se krije iza Povelje, ističe da njegov predmet obožavanja izaziva “trajnu zadivljenost”. Takav objekat je neuhvatljiv, i autor se kroz ceo tekst izvinjava što se uopšte usuđuje da se njime bavi. Božanstvo je u mnogim religijama nesagledivo. U jugoslovenskoj marksističkoj religiji reč za nesagledivo postala je “Tito”. Kako shvatiti “sve” koje “ne prestaje da se pita” nego kao samu prirodu. Na tom mestu povelja prerasta u pseudoreligiozni spis, a Broz polako postaje bog. Taj bog je “fenomen” koji nije lako objasniti. Njegovo biće ovaploćuje “ljudskije, plemenitije i slobodnije moguće”. Sloboda se, dakle, ovaplotila u Brozu gotovo kao što se nekad Bog ovaplotio u Devi Mariji. Autori, u svom zanosu iz koga izvire nesvesno, zaboravljaju da potraže adekvatniji izraz od glagola “ovaplotiti” koji pripada prevashodno verskoj literaturi, i koji se uopšte ne upotrebljava u svakodnevnom govoru. Time i nesvesno vezuju novog boga sa Hristom. Broz tako postaje bog koji je ne samo ovaploćen nego će i “dalje ovaploćivati”. Njegovo oboženje aminovala je Savezna skupština dugim aplauzom prilikom uručenja povelje, a propratila “velika masa građana” koja je stajala ispred Skupštine.
Rođen sam 1956. Odrastao i vaspitan u Njegovom vremenu.
Niti želim niti mogu da prihvatim današnje budalaštine (ocila, dvoglavu orlušinu … pravde, …)
Inicirao sam i osnovao sa još 10 Ljudi različitih nacija osnovao i registrovao sam Udruženje Maršal Tito Lazarevac.
pozdrav
Poštovani urednici
Samo čunjenice!
Kao što sam obećala,samo činjenice.
Tu komentari nisu potrebni.
Sve se da pročitati između redova i naći ćemo odgovore na sva pitanja iz sadašnjosti.
Od pametnih,od onih kojima je stalo do Srbije,kao meni,zavisi budućnost Srbije.
Sretna budućnost:
Sloboda,jednako život,ili
Ljubav ,jednako Sloboda,ili
Život dostojan čoveka ,ne kao lažna parpla nazovi demokratije pod dirigentskom palicom stranih agentura
Pozdrav
Đurin Uzel Terezia
http://www.hrvatsko-pravo.hr
http://www.hrvatsko-pravo.com
28. rujan 2006.
Politika njemačkog Bundesnachrichtendiensta i jugokomunističke Udbe održavanja i razbijanja Titove Jugoslavije (2)
“Ratnik iz sjene”
“Nasljednici Josipa Broza Tita u Bonnu – Kinkelov prodor na Balkan”
U poglavlju “Nasljednici Josipa Broza Tita u Bonnu – Kinkelov prodor na Balkan” svoje knjige “Der Schattenkrieger” (ili Ratnik iz sjene), njemački autor Erich Schmidt-Eenboom kritizira navodnu pristranu obavještajnu djelatnost koju je Klaus Kinkel navodno provodio u korist Hrvata kada je od 1979. do 1982. bio čelnik Zapad«HRVATSKO PRAVO»
Prve stranačke online novine u Republici Hrvatskoj
http://www.hrvatsko-pravo.hr
http://www.hrvatsko-pravo.com
28. rujan 2006.
Politika njemačkog Bundesnachrichtendiensta i jugokomunističke Udbe održavanja i razbijanja Titove Jugoslavije (2)
“Ratnik iz sjene”
“Nasljednici Josipa Broza Tita u Bonnu – Kinkelov prodor na Balkan”
U poglavlju “Nasljednici Josipa Broza Tita u Bonnu – Kinkelov prodor na Balkan” svoje knjige “Der Schattenkrieger” (ili Ratnik iz sjene), njemački autor Erich Schmidt-Eenboom kritizira navodnu pristranu obavještajnu djelatnost koju je Klaus Kinkel navodno provodio u korist Hrvata kada je od 1979. do 1982. bio čelnik Zapadnonjemačke obavještajne službe “BND” (Bundesnachrichtendienst). Autor knjige je kasnijeg ministra vanjskih poslova Savezne Republike Njemačke, Klausa Kinkela, optužio da je kao šef njemačke obavještajne službe postavio kamen temeljac za razbijanje socijalističke tamnice naroda od Vardara do Triglava (Jugoslavije). Infiltracijom njemačkih agenata u bivšu komunističku Jugoslaviju (SFRJ), kao i pridobivanje nekih Hrvata za rad njemačkog BND, Kinkelu je uspjelo premrežiti i nadmudriti zloglasnu jugoslavensku Udbu (“Uprava državne bezbednosti”, kasnije nazvana na srpskom jeziku “Služba državne bezbednosti” odnosno Službe državne sigurnosti ili SDB).
Po Schmidt-Eenboomu su njemački obavještajci godinama, pa i desetljećima na vezi držali hrvatske komuniste i nacionaliste, pripremajući ih za trenutak raspada Jugoslavije poslije Titove smrti. Te hrvatske komuniste autor zove “nacionalkomunistima”, a među njih na prvo mjesto stavlja Ivana Krajačića, s obavještajnim imenom “Stevo”. Jedan od agenata njemačkog BND bio je navodno i bivši obavještajac Ustaške nadzorne službe (UNS) iz vremena Nezavisne Države Hrvatske, Ernest Bauer, a kao suradnici njemačke službe u Pullachu (sjedište BND u Bavarskoj) spominju se još Josip Manolić, Josip Boljkovac, Franjo Tuđman, Ivan Zvonimir Čičak, Stipe Mesić i Dražen Budiša. Među Krajačićeve đake-prvake je novinar Schmidt-Eenboom ubrojio Stjepana “Stipu” Mesića i Josipa Boljkovca.
AGENT IVAN KRAJAČIĆ “STEVO”
Autor je Krajačića predstavio kao vrhunskog obavještajca maršala Tita, kojega je Kominterna* tijekom Drugog svjetskog rata postavila na čelo jugokomunističke tajne službe i političke policije O.Z.N. (ili Ozna u žargonu, “Odjel za zaštitu naroda”), a bio je za vrijeme Drugog svjetskog rata tajni rezident (predstavnik) sovjetske obavještajne službe NKVD u Zagrebu. *KOMINTERNA ili “Komunistička internacionala” … moskovska središnjica Staljinovih satelitskih ogranaka komunističkih partija u svijetu. Agent Krajačić je čak navodno svoj obavještajni radioprijemnik, s kojim je od 1942. iz svog stana u Zagrebu redovito informirao svoje gazde u Moskvi, vratio sredinom osamdestih godina 20. st. izvornim vlasnicima u Moskvi. Krajačić, iako komunist iz ideala, bio je po Schmidt-Eenboomovoj teoriji u biti hrvatski nacionalist, koji je unutar savezne jugoslavenske Udbe izgradio “hrvatsku obavještajnu zajednicu u zajednici”. Po Schmidt-Eenboomu je Krajačićev pitomac, kojega je ovaj vrhunski komunistički obavještajac odgojio, bio Josip Manolić. Autor ga je predstavio i kao kasnijeg glavnog Tuđmanovog obavještajca u nezavisnoj Hrvatskoj. (Krajačić je kao šef Ozne za Hrvatsku 1945. uhitio Zagrebačkog nadbiskupa Stepinca.) Kada je Krajačić pedesetih godina 20. st. bio ministar unutarnjih poslova Narodne Republike Hrvatske, Manolić je bio šef svih kaznionica u zemlji. (Tada je Manolić po hijerarhijskoj ljestvici zapovjedne odgovornosti preuzeo tretman politički osuđenog i zatvorenog Zagrebačkog nadbiskupa Stepinca. Stepinac je trovan do smrti). Tito je nakon Rezolucije Informbiroa* 1948. godine, kojom ga je Staljin htio srušiti s vlasti, započeo pravu čistku među jugoslavenskim komunistima, a u općoj paranoji* stradali su na tisuće nevinih ljudi. * INFORMBIRO… Informacijski biro (ured) Komunističke internacionale u Moskvi iz kojega je sovjetska obavještajna služba vukla konce lutaka simboliziranih slijepo poslušnim komunističkim partijama po svijetu; KPJ i KPH bile su pravi primjer takvih satelitskih političkih stranaka. PARANOJA (grč. paranoia… ludost, ludilo)… duševna bolest kod koje bolesnik umišlja da je neka veličina i da ga svi progone. Samo u zatvoreničkom i radnom koncentracijskom logoru smrti na Golom otoku je Tito dao likvidirati preko 50.000 navodnih Staljinovih sljedbenika među jugoslavenskim komunistima. Sav prljavi posao hvatanja “staljinovaca” preuzeo je tada Ivan Krajačić, a da paradoks bude veći, sam je Krajačić bio Staljinov agent. Tako je u biti Ivan Krajačić Stevo odmah iza Tita najodgovorniji za kršenje ljudskih prava u Hrvatskoj i Jugoslaviji tih godina, jer, on je bio taj koji je izravno naređivao tko će biti uhićen i ubijen. U jednom otvorenom razgovoru s Antonom Duhačekom (djelatnikom obavještajne službe jugoslavenskog ministarstva vanskih poslova) Krajačić je ovome rekao da je “on /Krajačić/ nacionalist i da se tu nema što više diskutirati o tome”. Na Duhačekovo pitanje što o tome misle sovjetski komunisti (Rusi), Krajačić mu je odgovorio “da se oni ne nalaze na suprotnim stranama”. I zbilja, sovjetski komunisti su Krajačiću oprostili likvidacije proruski orijentiranih srpskih komunista u Jugoslaviji u vrijeme čistke u vezi Rezolucije Informbiroa, očigledno zbog prijašnjih zasluga za vrijeme Drugog svjetskog rata. Krajačić je navodno u jugoslavenskoj Udbi vodio prohrvatsku kadrovsku politiku, plasiravši na ključna mjesta hrvatske nacionalkomuniste. Tito je Krajačića potom smijenio i uklonio s vlasti, ali ga nije dao likvidirati jer mu je Krajačić, navodno, u više navrata spasio život. Do Krajačićeve smjene došlo je, navodno, zato što je na jednoj komemoraciji u Jasenovcu, gdje se u 2. svjetskom ratu nalazio ustaški konc-logor, izjavio da Ante Pavelić (poglavnik NDH) nije pobio dovoljno Srba, te se tom izjavom zamjerio svojim srpskim drugovima u jugoslavenskoj komunističkoj partiji.
Uzroci sloma Hrvatskog proljeća
Rumunjska komunistička obavještajna služba (Securitate) prekinula je neizravno Hrvatsko proljeće ili Lipanjska gibanja iz 1971. godine, koje je predstavljalo neku vrstu državnog udara na diktatora Tita, kada je informirala Beograd o namjeri hrvatskih reformiranih komunista. U početku su se Rumunji čudili što Tito nije odmah reagirao, a potom, kada su Tita osobno upoznali s navodnim činjenicama o državnom udaru, jugoslavenski se maršal žurno vratio iz službenog posjeta susjednoj zemlji i zakazao u vojvođanskom lovištu Karađorđevo 1971. sjednicu vodstva savezne jugoslavenske komunističke partije na kojoj je smijenio kompletno hrvatsko republičko partijsko vodstvo. Čistke su uslijedile i u vojsci. Navodno je Titov boljševički udar na hrvatske proljećare kasnio stoga, što je važan djelatnik savezne Udbe za analizu stranih obavještajnih podataka o Jugoslaviji namjerno zadržao rumunjske informacije kako ne bi dospjele do samog vrha komunističke partije Jugoslavije (SKJ) koja je držala monopol na svu vlast u Jugoslaviji.
Nakon “sječe glava” hrvatskog partijskog vrha, Savka Dabčević-Kučar (čelnica Saveza komunista Hrvatske, SKH) i Mika Tripalo (član Predsjedništva SFRJ i SKJ) kao i svi drugi članovi komunističke partije iz Hrvatske nisu dobili drakonske kazne zahvaljujući Krajačićevoj intervenciji kod Tita. Tako je i Franjo Tuđman dobio relativno blagu kaznu (Tito: “Tuđmanu ne pakovati.”). Diktatorova milost je, međutim, vrijedila samo za hrvatske komuniste, ali ne i za hrvatske nacionaliste koji su masovno na politički montiranim sudskim procesima dobivali višegodišnje kazne zatvora ili logorske kazne, i godinama robijali kao politički zatvorenici savjesti (kao na pr. prvooptuženi Bruno Bušić, zatim, Ante Paradžik, Dražen Budiša i drugi.)
Po Schmidt Eenboomu još je nejasna Čičkova uloga u Hrvatskom proljeću, jer je Ivan Zvonimir Čičak bio radikalni pobornik studentskih demonstracija, a upravo su ulične prosvjedne manifestacije bile jugoslavenskim komunistima povod za upotrebu sile na boljševički način. Postoji konstrukcija da je Čičak bio dvostruki agent, odnosno da je, osim za njemački BND, radio i za jugoslavenski SDB, ali to su samo priče “rekla-kazala”, a za potvrđivanje takvih tvrdnji nije (do sada) bilo dokaza. Čak je i zagrebački politički dnevnik “Vjesnik”, koji je bio pod kontrolom vladajuće stranke HDZ, sredinom devedestih godina 20. st. jednom iznosio teoriju o Čičku kao agentu Udbe, valjda stoga što je to Tuđmanu bio elegantan način kako bi neutralizirao opasnog političkog konkurenta, ili kako bi ga, možda, kao zbilja takvoga, politički diskreditirao i demaskirao.
Autor navodi dalje kako je Titova smjena šefa savezne Udbe Aleksandra Rankovića 1966. u biti obavještajna zasluga Ivana Krajačića, koji si je na taj način otvorio put prema svome, navodnom, snu o samostalnoj hrvatskoj državi (Tito je Rankovića optužio da je čak i u njegov kabinet postavio prislušne uređaje itd.). Ivan Krajačić i njegov suradnik Vladimir Bakarić su se navodno bojali da Aleksandar Ranković ne bi otkrio veze hrvatskih nacional-komunista s “ustaškom” emigracijom. Nakon Rankovićeva pada 1966. je Krajačić navodno u vrh jugoslavenske vojne protuobavještajne službe KOS ubacio svoje kadrove koji su trebali čekati povoljan trenutak za hrvatsku secesiju (otcjepljenje) iz Jugoslavije. Taj trenutak se hrvatskim nacionalistima činio povoljnim za vrijeme Hrvatskog proljeća, međutim, baš je MASPOK (masovni pokret hrvatskog stanovništva) navodno prekinuo nastojanja Krajačićeve obavještajne službe za razbijanjem Jugoslavije, jer je maspok izazvao jugoslavensko partijsko vodstvo na reakciju silom. U jednoj analizi maspoka nakon poraza hrvatskih proljećara (reformiranih komunista, studentskog pokreta u Zagrebu i pokreta hrvatskih intelektualaca), Krajačićeva je služba došla do saznanja kako su razlozi neuspjeha “otvorenog državnog udara” ležali u “preranom pozivanju stanovništva na masovne ulične prosvjede”. K tome se još mogu po toj analizi pribrojiti “premlake podrške Slovenaca i inozemnih tajnih službi koje su dolazile s boka.” Posebno su izostale podrške njemačkih, austrijskih i ruskih obavještajaca (veza) koji nisu izvršili dovoljan pritisak na svoje vlade, a s američke strane tako i tako se nije očekivala podrška, jer nije bio izgrađen potreban lobby za takvo što, citira autor Krajačićevu analizu. Jugoslavenska Udba se pak u to vrijeme pobrinula za diskreditaciju hrvatske emigracije na način da je beogradska služba inscenirala neke bombaške atentate na jugoslavenske konzulate i veleposlanstva, ili pak podmetanje bombi u kino i na željeznički kolodvor u Beogradu, a što je Udba u svijet plasirala kao “djelo terorističkih organizacija ustaša u inozemstvu”. Cilj ovakvih provokativnih akcija Udbe protiv hrvatske emigracije bilo je oduzeti legitimitet emigrantskih Hrvata u Zapadnoj Europi i Americi kako ovi ne bi mogli na Zapadu lobirati za maspok Hrvatskog proljeća. Nakon sloma Hrvatskog proljeća je Krajačić navodno bio na mukama kako što prije zamijeniti sve one kadrove na ključnim pozicijama u saveznoj i republičkoj Udbi, kao i u JNA, koji su se za vrijeme maspoka “kompromitirali” i koje je Tito bio smijenio. Višenacionalni ključ popunjavanja saveznih funkcija u SFRJ uvelike je Krajačiću olakšao posao obnove njegove obavještajne mreže, kaže autor. Schmidt-Eenboom je Ivana Krajačića predstavio kao čovjeka koji je bio, kako komunist, tako još više nacionalist koji je kovao separatističke planove i pripremio obavještajni teren za osamostaljenje jugoslavenskih republika Hrvatske i Bosne i Hercegovine, odnosno kako je autor sam naveo “stvaranje nezavisne Hrvatske u granicama iz 1941.” (U sljedećem nastavku feljtona: Krajačićev krug, i, YU-Udba likvidirala hrvatske emigrante.)