U odbrani demokratije - sećanje na Slobodanku Nedović (1955-2004)
1. – Slobodanka Nedović je rođena 29. novembra 1955. godine u Beogradu, gde je završila osnovnu školu kao nosilac diplome “Vuk Karadž ić” i gimnaziju sa diplomom “Svetozar Marković”. Diplomirala je na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu 1977. godine sa odličnim uspehom. Na istom fakultetu magistrirala je tezom “Savremeni feminizam i položaj i uloga žene u porodici i društvu” 1982. godine i doktorirala disertacijom “Država blagostanja – ideje i politika” 1992. godine. Na beogradskom Pravnom fakultetu birana je u zvanje asistenta-pripravnika 1978, u zvanje asistenta 1983, u zvanje docenta 1993. i u zvanje vanrednog profesora 2003. godine za predmete Opšta sociologija i Socijalna politika i socijalni razvoj.
Budući da je tečno govorila engleski i italijanski jezik i služila se španskim i francuskim, često je boravila na inostranim fakultetima i institutima u Strazburu, Ženevi, Njujorku, Bostonu i Indijanapolisu, Buenos Airesu, Utrehtu, Mangaliji i dr. Držala je predavanja na mnogim fakultetima u bivšoj Jugoslaviji (Zagrebu, Zadru, Ljubljani, Sarajevu, Podgorici), kao i na sastancima stručnih društava i studentskim tribinama.
Učestvovala je s uspehom na mnogobrojnim naučnim skupovima u zemlji i inostranstvu.
Bila je sekretar Sociološkog društva Srbije, član redakcije časopisa Socijalna politika, Evropskog udruženja sociologa (ESA) i Međunarodnog udruženja sociologa (ISA). U vreme izbornih krađa za vlade Slobodana Miloševića sa grupom kolega osnovala je 1997. godine Centar za slobodne izbore i demokratiju, čiji je predsednik bila do kraja života.
Suprotstavljajući se pogubnom i retrogradnom Zakonu o univerzitetu iz 1998. godine, aktivno je učestvovala u osnivanju i radu Centra za unapređ ivanje pravnih studija i Akademske alternativne obrazovne mreže.
2. – U svom stručnom radu suvereno se kretala u dve oblasti društvenih nauka: pravu i sociologiji. Ipak, svoj naučni rad profesorka Nedović je usmerila na osnovne teme sociologije i socijalne politike.
Predmet njenog magistarskog rada bio je posvećen jednoj veoma kontroverznoj temi – feminizmu i položaju žene u savremenom društvu.
Ona je uspela da osvetli gotovo sva značajnija pitanja feminističkog pokreta u svetu, sa težištem na njegovim savremenim pravcima. Metodološ ki je korektno sakupila na jednom mestu i uspešno sistematizovala i obradila ključna pitanja feminizma i položaja savremene žene, tako da je njen rad predstavljao ma kako skroman, ipak vredan prilog izučavanju ove složene i nedovoljno istražene teme. Iz tih razloga taj rad je bio nagrađen Oktobarskom nagradom grada Beograda za 1982. godinu.
Doktorska disertacija Slobodanke Nedović “Država blagostanja – ideje i politika” sadrži rezultate njenih višegodišnjih istraživanja države blagostanja (Welfare State) koja je nakon Drugog svetskog rata bila karakteristič na za većinu razvijenih zemalja Zapada. Polazeći od činjenice da je u našoj naučnoj literaturi država blagostanja više popularna nego spoznata, jer o njoj ne postoje monografske studije, ona se prihvatila složenog zadatka da celovito osvetli fenomen države blagostanja. Predmet njenog istraživanja bili su različiti idejno-teorijski pristupi i interpretacije države blagostanja. Jer, u svom razvijenom obliku, država blagostanja je interpretirana na veoma različite, pa i suprotne načine: od toga da je način da se kapitalizam stabilizuje i time produži njegov vek (umereni kolektivisti) do toga da je način za prevazilaženje kapitalističkog poretka, odnosno da je put u socijalizam (socijaldemokrati); od toga da je u pitanju “maskirana” kapitalistička država koja podmuklo integriš e radničku klasu u sistem kapitalističke dominacije (marksisti), do toga da je reč o “puzajućem socijalizmu”, takođe “maskiranoj”, ali ovaj put socijalističkoj državi, koja pod perfidnim izgovorom da ostvaruje tako maglovit koncept kakav je socijalna pravda, razara individualnu slobodu i predstavlja “put u ropstvo” (nova desnica). Na taj način ova studija se doima kao veliki mozaik satkan od najznačajnijih idejno-teorijskih interpretacija i najrelevantnijih empirijskih uvida o državi blagostanja.
U pisanju studije profesorka Nedović je koristila preko 380 izvora, uglavnom stranih, što u našim neprilikama naučne i kulturne izolacije deluje fascinantno. Metodološki je korektno obavila analizu prikupljene građe i prezentovanje rezultata. Zahvaljujući tome, njena analiza je argumentovana i ubedljiva, a ključne teze i stavovi su konzistentni i naučno utemeljeni.
Pored ovih monografskih studija, profesorka Nedović je bila i autor više leksikona i zbornika. Sa Mirjanom Todorović objavila je Sociološ ki rečnik. Priredila je zbornik Ostvarivanje ekonomskih i socijalnih prava (zajedno sa Aleksandrom Jovanović i Milicom Delević) i više brošura o izborima u Srbiji i Crnoj Gori pod naslovom Oko izbora. Uz ove knjige i zbornike, objavila je i mnoštvo članaka, od kojih desetak na engleskom jeziku u uglednim društveno-naučnim časopisima.
U ovim radovima došla je do izraza izuzetna erudicija Slobodanke Nedović i dobro poznavanje predmeta o kome piše. Bogato iskustvo stečeno na stranim univerzitetima, kao i intenzivna stručna aktivnost na međunarodnim skupovima omogućili su joj da svoje radove solidno teorijskometodološki utemelji. Ona nije pisala mnogo, ali je pisala dobro.
I pored izvrsnih dometa koje je ostvarila u svojim studijam, ona je ostajala uvek nezadovoljna postignutim, autokritički besprimerno skromna.