Neki aspekti suđenja za zločine u Sandžaku
Autor: Dragoljub Todorović
Argumenti da su okrivljeni za otmice bili pripadnici regularne jedinice Vojske Republike Srpske su sledeći: 1. Komandant Višegradske brigade, potpukovnik Luka Dragićević je i u iskazu pred sudom u Bijelom Polju i pred sudom u Beogradu izjavio da u zoni delovanja njegove jedinice nije bilo paravojnih formacija.
2. Na osnovu potvrda koje se nalaze u spisima predmeta Okružnog suda u Užicu Ki 118/92 vidi se da su Milan Lukić i Dragutin Dragić ević pripadnici jedinice Vojske Republike Srpske. Potvrde je u ime komande Prve višegradske lake pešadijske brigade izdao tadašnji načelnik štaba potpukovnik Luka Dragićević.
3. U svom iskazu pred istražnim sudijom Okružnog suda u Beogradu Dragoslavom Rakićem, u predmetu Ki 566/94 datom 6. aprila 1994.
godine, Milan Lukić je izjavio: “…Ja sam od 8. aprila 1992. godine pa neprekidno do 8. marta 1993.
godine bio na ratištu, na prvoj borbenoj liniji u Višegradu. Ratovao sam u sastavu Vojske Republike Srpske, čiji je komandant Ratko Mladić. Neprekidno mi je bio neposredni starešina komandant Višegrada potpukovnik Luka Dragićević. Ja nisam bio ni u kakvim paravojnim formacijama, jer sam ja rođen u Višegradu, gde sam i odrastao pa sam se uključio u redovan sastav srpske vojske…” 4. Branimir Savović, koji se u vreme otmica u Mioču i Štrpcima nalazio na dužnosti predsednika opštine Višegrad, ispitan je kao svedok u predmetu Okružnog suda u Užicu Ki 118/92 3. novembra 1992. godine i tom prilikom je rekao: “…Okrivljenog Lukić Milana lično poznajem. Okrivljenog Dragićevića lično ne poznajem, a moguće je da i njega lično znam iz viđenja.
Okrivljeni Lukić je komandant jedinice za specijalne namene pri lakoj pešadijskoj brigadi Višegrad u sastavu Vojske Republike Srpske, tako da je on neposredno podređen komandi lake pešadijske brigade Višegrad.
Mislim da je ta jedinica veličine jednog voda.
Okrivljeni Dragićević pripada jedinici kojoj je Lukić komandir tako da oni obojica predstavljaju pripadnike regularne vojske Republike Srpske.” 5. Lazar Draško, po zanimanju advokat, u ratu je imao čin poručnika Vojske Republike Srpske i u vreme otmica bio je u sastavu lake pešadijske brigade u Višegradu. Dana 3. novembra 1992. godine saslušan je pred istražnim sudijom Okružnog suda u Užicu u predmetu Ki 118/92 izjavio sledeće: “…Okrivljene Lukića i Dragićevića poznajem, s tim što Lukića lično poznajem a Dragićevića samo iz viđenja. Obojica pripadaju regularnoj vojsci Republike Srpske, nalaze se u jedinici za specijalne namene koja je veličine jednog voda, a kojom komanduje okrivljeni Lukić.” Dokaza za pripadnost svih okrivljenih za otmice Vojsci Republike Srpske ima mnogo, navedeni su samo najubedljiviji.
Odgovor na pitanje zbog čega državni tužioci vojnike Republike Srpske tretiraju kao neke razularene bande i pljačkaše, koji isteruju neku svoju pravdu, postaje jasan kada se zna da je Vojsku Republike Srpske formirala nekadašnja JNA, a kasnije Vojska Jugoslavije. Svi visoki oficiri, komandanti jedinica Vojske Republike Srpske saslušani na suđenju u Bijelom Polju izjavili su da su bili oficiri JNA i na početku rata u Bosni nalogom Generalštaba JNA prekomandovani u Vojsku Republike Srpske da bi po završetku rata ponovo bili vraćeni u naslednicu JNA, Vojsku Jugoslavije. Pored komandnog oficirskog kadra, Vojska Republike Srpske dobila je oružje, oruđe, kompletnu tehniku i sva sredstva bivše JNA, a finansirana je od strane Savezne Republike Jugoslavije sve vreme rata. Dakle, veze dve vojske su mnogobrojne, višestruke i vrlo specifične. U predmetu u kojem je suđeno okrivljenom za otmicu u Štrpcima pred Višim sudom u Bijelom Polju postoji originalna dokumentacija železnice čija je autentičnost potvrđena saslušanjem svedoka, iz koje se vidi da je otmica u Štrpcima bila najavljena mesec dana ranije i da su o toj najavi obavešteni vrlo precizno i iscrpno svi faktori železnice, policije, vojske i politike Srbije i Savezne Republike Jugoslavije, uključujući i tadašnjeg predsednika SRJ Dobricu Ćosića. Inače, vrlo je indikativno da su se svi ovi monstruozni i duboko tragični događaji u Sandžaku dogodili u periodu dok je predsednik Savezne Republike Jugoslavije i vrhovni komandant oružanih snaga Jugoslavije bio Dobrica Ćosić. Nalazimo da je ovo forsiranje terora u Sandžaku bilo u cilju ostvarivanja dogovora Tuđman-Milošević o podeli Bosne i Hercegovine, po kojem bi centralni delovi BiH pripali Bošnjacima, a granični, prema Hrvatskoj Hrvatima, a prema Srbiji Srbima, pa su u tu svrhu Bošnjaci Sandžaka bili nepoželjni na tom području, te ih je terorom, torturom i drugim metodama trebalo naterati da se presele u centralnu Bosnu.
Na kraju, radi boljeg razumevanja stava državnih tužilaca da su otmičari iz Štrbaca i Mioča pripadnici paravojnih formacija citiramo telegram koji je početkom jula 1993. godine ministar unutrašnjih poslova Republike Srpske Ratko Adžić uputio MUP-u Srbije: “Dosadašnjom istragom je utvrđeno da su otmicu putnika izvršili pripadnici paravojne grupacije koja je delovala na prostoru Rudog i Višegrada. Radi se o grupi koja je bila izvan kontrole vojne i političke komande.
Energičnom akcijom grupa je razbijena i neki pripadnici pritvoreni radi istrage i utvrđivanja činjenica. Osnovane indicije postoje da su bili manipulisani i podstrekivani na takva dela od strane obaveštajnih faktora sa ciljem medijske satanizacije srpskog naroda…” Citirani telegram iz jula 1993. godine kao da je bio orijentacija i putokaz državnim tužiocima u Srbiji i Crnoj Gori i oni su se njega držali kao pijan plota.